o projekcie
archiwum historii mówionej
kolekcje
kontakt
o muzeum emigracji w gdyni
wyszukiwarka
A A wersja kontrastowa
+dodaj swoją historię
Izabella Godlewska de Aranda

Izabella Godlewska de Aranda, fot. Byron Coroneos
 

Izabella Godlewska de Aranda urodziła się 18 grudnia 1931 roku w Synkowiczach (dzisiejsze tereny Białorusi) jako trzecie, po Karolu i Krystynie, dziecko senatora Józefa Godlewskiego (1890-1968) i Fabianny z hr. Hutten-Czapskich (1895-1974).

Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Polski 17 września 1939 roku Godlewscy wyjechali do Kowna, ówczesnej stolicy niezależnej jeszcze Litwy. Następnie dostali się do Rygi, skąd 28 stycznia 1940 roku przez Sztokholm i Brukselę udali się do Paryża. W Coëtquidan, dokąd trafili, Józef Godlewski – oficer wojska i doświadczony saper – współorganizował polski obóz dla żołnierzy. Pobyt nie trwał długo - po klęsce Francji w czerwcu 1940 roku, Godlewscy udali się do Marsylii, a następnie poprzez Hiszpanię i Portugalię dotarli do Wielkiej Brytanii w październiku 1940 roku. Tam Józef Godlewski zaciągnął do polskiej służby kwatermistrzowskiej, a Fabianna Godlewska, biegle władająca językiem angielskim, prowadziła – z ramienia Polskiego Czerwonego Krzyża i lotnictwa polskiego – dom dla rekonwalescentów wojennych w szkockim Kraighall. W owym czasie Izabella Godlewska wyjechała na naukę do szkoły z internatem Kilgraston Sacred Heart w Perthshire.

Po zakończeniu wojny Godlewscy zamieszkali w Londynie, a Izabella rozpoczęła studia architektoniczne w Oksfordzie. Po otrzymaniu w 1955 roku dyplomu ukończenia studiów, została zatrudniona w biurze architektonicznym Olivera Chestertona w Londynie. Równocześnie pobierała lekcje malarstwa w Londynie u Kazimierza Pacewicza (1895-1974), absolwenta krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, ucznia impresjonisty Józefa Pankiewicza.

W Londynie poznała Eduarda Arandę de Carranza, z którym wyjechała do Madrytu i poślubiła go w 1959 roku. Po przeprowadzce do Hiszpanii pracowała w studio architektonicznym Mariano Garrigueza i współpracowała z architektem José Suáresem w Kadyksie. Do zrealizowanych projektów w tym okresie należą blok mieszkalny El Marítimo (1968) na plaży Kadyksu i dom Dolly Sanchez Belli w Mojácar.

W związku z dyplomatycznym stanowiskiem męża, który w 1960 roku został mianowany chargé d'affaires w Ambasadzie Hiszpanii na Haiti, zrezygnowała z pracy architektonicznej i wraz z mężem przeniosła się na wyspę. W 1962 roku w stolicy Haiti – Port-au-Prince, odbyła się jej pierwsza indywidualna wystawa malarska.

Rodzina, która z czasem powiększyła się o córkę Izabellę i dwóch synów: Eduarda i José Ramona, przeniosła się w 1963 roku do nowej placówki w Rzymie. Tam Izabella Godlewska spotykała się z wujem Emerykiem Hutten-Czapskim jr., który wzmocnił w niej przywiązanie i ciekawość do polskich tradycji oraz historii rodu Czapskich.

W 1969 roku odbyła się kolejna publiczna prezentacja twórczości artystki w rzymskiej Galerii 88. Następna indywidualna wystawa odbyła się rok później w Caracas, które stało się kolejnym miejscem zamieszkania dla rodziny Aranda na ponad dwa lata. Po powrocie do Hiszpanii, w 1971 r. zamieszkała w Madrycie, gdzie za sprawą zaprzyjaźnionego i spowinowaconego z rodziną Aranda znanego malarza José Caballero (1913-1991), współpracownika i przyjaciela Federica Garcii Lorci oraz Pabla Nerudy, Izabella Godlewska poznała tamtejsze środowisko artystyczne. W 1973 została zaproszona do udziału w prestiżowej wystawie: 70 lat malarstwa hiszpańskiego prezentowanej w Madrycie, Londynie, Dublinie i Warszawie. Jej prace jej wisiały obok największych mistrzów sztuki hiszpańskiej XX wieku z Salvadorem Dalím na czele. Izabella Godlewska de Aranda wzięła udział w 1974 roku w konkursie współczesnego malarstwa hiszpańskiego Costas de España (Hiszpańskie wybrzeża), rozpisanym przez linie lotnicze Iberia. Otrzymała trzecią nagrodę za obraz Droga do nieskończoności jako jedyna wyróżniona kobieta. W tym samym roku odbyła się kolejna indywidualna wystawa artystki w madryckiej Galerii Skira.

>>> czytaj dalej

W 1975 roku prace Godlewskiej zostały zakwalifikowane na Biennale w Barcelonie i w Zamorze oraz do nagrody Beaux-Arts w Madrycie. W 1977 roku Godlewska de Aranda miała indywidualne wystawy w Muzeum Sztuki Współczesnej w Bagdadzie, Kairze i Aleksandrii. Kolejne odbyły się w Caja de Ahorros w Kadyksie (1979) i w madryckiej Galerii Sen (1980).

Druga połowa lat 70. upłynęła pod znakiem podróży między Madrytem a Londynem, w którym mąż Izabelli objął placówkę dyplomatyczną. Na początku lat 80. obrazy Godlewskiej eksponowane były wraz z czterdziestoma dziełami współczesnych artystów hiszpańskich na wystawie Trayectorias, która odwiedziła Neapol, Ateny, Ankarę, Istambuł, Amman, Bangkok, New Delhi i Canberrę.

W związku z objęciem przez męża w 1987 roku stanowiska konsula generalnego Królestwa Hiszpanii w belgijskim Liège, a następnie Ambasadora Hiszpanii w Finlandii i Estonii, życie Izabelli wypełniały obowiązki towarzyskie i rodzinne związane z pozycją męża dyplomaty. W tym okresie artystka zaczęła poszukiwać nowych form wyrazu. Na przełomie lat 80. i 90. sięgnęła po technikę gobelinu.

W czerwcu 1990 roku Izabella uczestniczyła w szwajcarskim Vevey w otwarciu wystawy prac wuja Józefa Czapskiego. Przeczuwała, że będzie to ostatnie spotkanie z 94-letnim krewnym. Snuli wspomnienia o dawnych czasach, ludziach i miejscach, wspólnie rysowali i dyskutowali o sztuce. W listopadzie tego samego roku, po długiej przerwie, Godlewska zaprezentowała swoje obrazy w salach banku Midland w Londynie na wystawie zorganizowanej przez Stowarzyszenie Sztuki Latynoamerykańskiej. Na początku lat 90. artystka zaczęła malować pejzaże północnych nizin Finlandii.

W maju 1992 roku udało się zrealizować powrót do dzieciństwa: udała się w podróż na Białoruś wraz z rodziną. Wyjazd i wcześniejsze spotkanie z Czapskim, pełne wspomnień, wpłynęły na zainteresowanie historia i zbiorami Czapskich oraz utrwaliło poczucie polskiej tożsamości. W tym samym roku Izabella przyjechała do Krakowa, gdzie nawiązała kontakt z pracownikami i dyrekcją Muzeum Narodowego w Krakowie, w strukturze którego znajdowało się Muzeum im. Hutten-Czapskich.

W 1993 zmarł w Hiszpanii mąż Eduardo. Życie raptownie się zmieniło - Izabella Godlewska de Aranda przeprowadziła się do Londynu i zaczęła uczęszczać do Chelsea and the West Thames Colleges of Art do pracowni rzeźby. Nowa technika już od pewnego czasu interesowała artystkę, pozwalając w pełniejszym stopniu przelać emocje, jakie nagromadziły się w ostatnich latach. W 1998 Godlewska została zakwalifikowana do konkursu na pomnik papieża Jana Pawła II przed katedrą Almudena w Madrycie.Następnego roku prace artystki zostały pokazane na wystawach w dwóch londyńskich galeriach: The Air Gallery i Studio Gallery.

W 2005 roku odbyła się pierwsza monograficzna wystawa Izabelli Godlewskiej de Aranda w Polsce, w toruńskim Muzeum Uniwersyteckim. W następnym roku zaprezentowana została w krakowskim Muzeum Narodowym oraz w Warszawie, w Auli Politechniki. Dla uczczenia przewodnictwa Hiszpanii w Unii Europejskiej w lutym 2010 roku artystka została zaproszona do urządzenia swojej wystawy w Ambasadzie Polskiej w Madrycie, gdzie wręczono jej także odznakę ministerialną „Zasłużony dla kultury polskiej”. W kwietniu tego samego roku odbyła się prezentacja jej obrazów w Ambasadzie Królestwa Hiszpanii w Warszawie. Był to też okres, w którym zainicjowane wcześniej przez nią kontakty pomiędzy instytucjami kulturalnymi w Polsce i Hiszpanii dały w 2011 roku efekt w postaci dwóch wielkich wystawy przygotowanych przez Muzeum Narodowe w Krakowie i Patrimonio Nacional, prezentujących skarby artystyczne obu Państw. Wreszcie w 2013 roku swoje podwoje otworzyło zamknięte od czasów wojny Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego w Krakowie, w którym – prócz kolekcji przodków i prac Józefa Czapskiego – znalazły godne miejsce także i dzieła Godlewskiej, nie tylko jako spadkobierczyni wielkiego rodu, ale przede wszystkim jako indywidualnej artystki.

Od 2013 roku Izabella Godlewska mieszka w Madrycie. W 2014 roku odbyła się największa monograficzna wystawa prac artystki w Museo de Cádiz, rok później zaprezentowana w madryckim Casa de Vacas.


Wywiad przeprowadził Sławomir Majoch 9 lipca 2015 roku w Madrycie.
fragmenty wywiadów
: / :
"Małe pamięci" z dzieciństwa
: / :
Walizka na wojnę
: / :
Z Rumuniii na Litwę
: / :
Wojna, Wilno i zwierzątka z marcepanu
: / :
Z Łotwy do Szwecji
: / :
W Paryżu u Wojska Polskiego
: / :
Ostatni etap ucieczki: Wielka Brytania
: / :
W szkole z internatem
galeria